۱۳۹۸/۰۹/۳۰-۱۷:۰۶

دکتر مهدی تقوی رفسنجانی در گفت و گو با ایستار: باید تفکر سنتی را در انتخابات کنار بگذاریم/ مردم از جناحی به جناح دیگر پناه می برند


سرویس سیاسی ایستار، امیررضا دهشیری: نمای نزدیک عنوان سلسله مصاحبه ها با شخصیت ها و تحلیل گرانی است که تارنمای خبری ایستار با نزدیک شدن به انتخابات در پی انجام آن است. برای اولین گفتگو به دانشگاه می‌رویم. مهدی تقوی رفسنجانی استادیار دانشگاه ولی‌عصر (عج) را در اتاقش ملاقات می‌کنیم. او دکترای علوم سیاسی دارد و به‌واسطه چندین سال تدریسش در دانشگاه و ارتباطش با جوانان می‌تواند تحلیل‌هایی صحیحی از انتخابات پیش رو داشته باشد. مشروح گفتگوی ایستار با تقوی رفسنجانی را در ادامه می‌خوانید.

جناب آقای دکتر به نظر شما به عنوان پژوهشگر حوزه علوم سیاسی، جایگاه آراء مردم در ساختار نظام جمهوری اسلامی و میزان تأثیرگذاری آن به چه صورت است؟

پیروزی انقلاب اسلامی ایران با تشکیل حکومت جمهوری اسلامی آغاز شد .یک رکن این نظام جمهوریت آن است که در چهارچوب اسلام اعتبار دارد. مردم می‌توانند در تعیین مسئولان و اداره‌کنندگان کشور خود اظهارنظر کنند. یک‌بخشی از این اظهار نظر برمی‌گردد به نمایندگان مجلس .البته در جمهوری اسلامی همه‌ی افراد به نحوی مقبولیت مردمی را دارند حتی رهبری که مشروعیت خود را از امام معصوم می‌گیرد مقبولیت مردمی دارد چون عصر غیبت است حدس می‌زنیم که اگر امام معصوم بود بر اساس معیارها چه کسی را به‌عنوان رهبر جامعه انتخاب می‌کرد برای مهم‌تر کردن این قضیه انتخاب رهبری را تا زمان ظهور امام عصر به رأی جمهور هم متصل می‌کنیم بنابراین ایده‌ی تشکیل حکومت جمهوری اسلامی ایده‌ی نو مطابق عصر غیبت است.

آیا جمهوریت برای کشوری چون ما که در طول تاریخ مسائل خاص خود را داشت مناسب بود؟

این سؤال را ابتدا از کشورهایی که مدعی جمهوری هستند می‌پرسیم که ببینیم سابقه‌ی نظریه جمهوری در اسلام بیشتر است یا غرب. این را باید در نظر داشت حکومت جمهوری حکومت خوبی نیست اما انتخاب بین بد و بدتر است. در غیبت معصوم چاره‌ای نیست که کسی که ملاک‌های حداقلی را دارد به تایید رأی مردم بگذاریم. غربی‌ها چند صدسال است که حکومت جمهوری را مطرح کردند اما اسلام از صدر اسلام به حکومت جمهوری ورود کرده است و در این مسئله نسبت به غرب پیشتاز است. دموکراسی دو نوع مستقیم و غیرمستقیم است که در نوع غیرمستقیم باواسطه فرد مسئول انتخاب می‌شود چون مردم تخصص و توانایی لازم در شناخت آن فرد را ندارند حتی انتخابات مجلس شورای اسلامی هم دموکراسی مستقیم نیست زیرا نماینده به نمایندگی از مردم در مجلس قانونی را تصویب می‌کند و این مشکل آگاهی مردم را برطرف می‌کند که به‌طور مستقیم در تصویب قانون‌ها دخالت ندارند.

پیش‌بینی می‌کنید در انتخابات آتی میزان مشارکت مردم و فعالیت گروه‌های سیاسی به چه صورت است؟

همیشه ایام نزدیک به انتخابات خوف و نگرانی در میان همه دلسوزان انقلاب نسبت به آینده‌ی انقلاب و کاهش درصد مشارکت مردم در فرایند انتخابات وجود دارد که انتخابات به‌نوعی تأیید مشروعیت بخشی به استمرار حکومت جمهوری اسلامی است. اگر کاهش مشارکت در انتخابات باشد یعنی کاهش مشروعیت نظام و این خود پالسی است که به بیگانگان و داخلی‌ها فرستاده می‌شود اما مردم علیرغم همه‌ی مشکلات که روزبه‌روز بیشتر هم می‌شود می‌سنجند و بین بد و بدتر، بد را برمی‌گزینند که این قاعده‌ی عقلی است که برای اینکه اتفاقات بدتری نیفتد به وضع موجود راضی می‌شوند به جهت اینکه اگر کسی بخواهد با این نظام قهر کند و در پای صندوق‌ها حاضر نشود خود آن فرد ضرر می‌کند زیرا بالاخره یک نفر وارد مجلس می‌شود لذا اگر فردی رأی ندهد کسی وارد مجلس می‌شود که مخالف نظر آن فرد است اما اگر حضور پیدا کنند این خود جلوگیری از شر بزرگ‌تری است

در کلیت نظام هم همین مطلب است که اگر با نظام زاویه پیدا کنیم و این نظام دوره‌اش به اتمام برسد چه اتفاقی میفتد

آن‌کسانی که به دنبال سرنگونی نظام هستند به دنبال چه هستند و می‌خواهند چه چیزی را به‌جای آن بگذارند لذا وقتی عاقلانه تصمیم می‌گیرند می‌بینند این نظام در اساس خود نظام قوی‌ای است و عیب‌های آن‌چنانی ندارد لذا باید آن را تقویت کرد و نقاط ضعف آن را برطرف کرد تا بتواند به اهداف خود دست یابد. رهبر می‌فرمایند شعارهای این انقلاب شعارهای مبتنی بر فطرت است و چون فطرت امری ثابت است پس این انقلاب هیچ‌گاه از بین نمی‌رود.

خب، از نگاه شما میزان مشارکت به چه صورت خواهد بود؟

در خصوص آینده‌ی انتخابات اینکه نمی‌توان از اکنون ادعا کرد که آینده‌ی انتخابات چه می‌شود اما با وضعیتی که در حال حاضر وجود دارد به نظر می‌رسد مردم از شعار دادن و مسئولانی که با شعار امید در دل مردم ایجاد می‌کنند اما پس از مدتی مشخص می‌شود انتخاب مردم انتخاب درستی نبوده است خسته شده‌اند این موضوع در سطح کلان است و این هم در سطح ریاست جمهوری و هم در سطح مجلس تکرار می‌شود و این ناامیدی در دل مردم ایجاد می‌کند. در چهل سال پس از انقلاب مردم از یک جناح به جناح دیگری پناه می‌برند زیرا از این جناح خسته شده و فکر می‌کنند جناح دیگر نیروهای بهتری تربیت‌کرده باشد. اما الآن وقت آن رسیده است که هم نخبگان فکری و هم مردم یک تصمیم جدید مبتنی بر یک نگاه نو بگیرند.

آن تصمیم مبتنی بر نگاه نو چه ویژگی‌هایی دارد؟

آن نگاه نو سخن رهبر است که می‌فرمایند انشالله به‌زودی دولت جوان انقلابی تشکیل خواهد شد و با تشکیل این دولت جوان انقلابی

تمام دغدغه‌ها و مشکلات شما برطرف خواهد شد. طبیعتاً جوانان یک سری ارمان ها دارند که مسئولین از آن‌ها فاصله می‌گیرند. باید تفکر سنتی که باید افراد نام و نشان‌دار و وابسته به جناح خاص را انتخاب کنیم کنار گذاشته شود و سنت جناح‌بندی باید شکسته شود و مردم به دنبال گزینه‌ای بروند که اولین ویژگی آن آزاده بودن باشد و وابسته به جناحی نباشد اما می‌تواند از حمایت جناح خاصی برخوردار باشد. مردم باید در انتخاب خود به این مسئله توجه کنند زیرا نماینده‌ای که وام‌دار جناح خاصی است باید ابتدا بدهی‌های خود را به آن‌ها بپردازد و با این‌وجود به فکر مردم نیست و یک نیروی جهادی انقلابی دلسوز مردم چنین فردی نخواهد بود

در دانشگاه زمانی سخن از نماینده مجلس در کلاس‌ها مطرح می‌شود به چه مسائلی می‌پردازید؟

سعی ما بر این است که به جوانان ابتدا وظیفه‌ی نماینده را درست تبیین کنیم. این فکر اشتباهی است که مردم‌دارند که نماینده را به یک شهردار تبدیل کرده‌اند مسئولیت نماینده بسیار فراتر از این است قانون دو وظیفه اصلی برای نماینده مشخص کرده است. اول وظیفه نظارت بر عملکرد دولت است. مجلسی که مشروعیت خود را از مردم گرفته است باید بر دولت نظارت کند تا امکان سوءاستفاده از قدرت و فساد پیش نیاید مجلسی که در رأس همه امور است می‌تواند از تخلفات دولت جلوگیری کند و وظیفه‌ی دیگر مجلس قانون‌گذاری است که اگر به این‌ها درست عمل کند مشکلات جوانان ما حل خواهد شد نماینده باید علم لازم را داشته باشد و در کمیسیونی که تخصص لازم را دارد شرکت کند و تصمیم‌گیری کند.

در مجلس فعلی نماینده‌ها علم کافی را ندارند؟

آگاهی نماینده‌ها نسبت مسائل کشور بسیار پایین است؛ بر اساس شنیده‌ها در مسئله برجام تعداد نمایندگانی که نسخه برجام را مطالعه کرده و از آن آگاهی داشته به تعداد انگشتان یک دست هم نیست لذا باید کسی را به مجلس بفرستیم که تخصص لازم را حداقل در یک‌رشته باشد.  از کارهایی که نماینده می‌تواند انجام دهد ارتباطی است که با وزیران دارد و باید مشکلات شهر خود را مطرح کند و از وزیر مربوطه راه‌حلی برای مشکلات شهر خود می‌خواهد.

نگاه شیخی و لیدرگرایی در رفسنجان می‌تواند بر انتخابات تأثیر بگذارند؟

هنوز نگاه‌ها متوجه لیدرها است و این آگاهی سیاسی لازم را مردم پیدا نکردند که به‌صورت مستقل تصمیم بگیرند. در رفسنجان مردم سه دسته‌اند که عده‌ای اصلاح‌طلب عده‌ای اصول‌گرا هستند که بر اساس نظر لیدر های خود رأی می‌دهند و عده‌ای هم قشر خاکستری هستند این‌ها معمولاً تعیین‌کننده انتخابات هستند و بر نتیجه تأثیر می‌گذارند که به کدام سمت متمایل می‌شوند و ما باید روی همین قشر خاکستری کارکنیم.

چه برنامه‌ریزی‌هایی برای هدایت قشر خاکستری شده است؟

یک سری از نخبگان فکری هستند که وظیفه‌دارند جامعه را هدایت کنند ما در دانشگاه رفسنجان مجمعی را تحت عنوان مجمع اساتید انقلابی راه‌اندازی کرده‌ایم که ۲۰۰ نفر از اساتید دانشگاه‌ها که دغدغه انقلاب رادارند در این مجمع عضو هستند این‌ها می‌توانند به جامعه و قشر خاکستری خط بدهند در این مجمع روی تک‌تک نامزدها کار می‌شود و نهایتاً فردی را که تشخیص دادیم اصلح است به مردم معرفی می‌کنیم از این باب که اساتید قشری هستند مورد اعتماد مردم زیرا هیچ نفعی از این قضیه نمی‌برند و فقط برای هدایت مردم کار می‌کنند و اگر هم برای این انتخابات به نتیجه نرسیم در ادوار بعدی این کار را دنبال خواهیم کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

3 × 5 =