1399/02/15-22:27

رفسنجان و انار باید به سمت اقتصاد خلاق محور حرکت کنند

سرویس اقتصادی ایستار- منیژه نوروزی: سومین سری از مجموعه نمای نزدیک به «جهش تولید» و بررسی مولفه ‏ها و موانع پیش روی تولید در شهرستان رفسنجان و انار اختصاص دارد. میهمان چهارمین گفت و گوی این پرونده، دکتر مسلم انصاری نسب، عضو هیئت علمی و استادیار اقتصاد دانشگاه ولیعصر (عج) است. وی در این گفت و گوی کوتاه به مولفه های اقتصاد خلاق برای رسیدن به جهش تولید در شهرستان رفسنجان و انار پرداخته است. شرح کامل این مصاحبه را در ادامه بخوانید.

نمای نزدیک(سری سوم: ویژه جهش تولید)

نمای ششم: مصاحبه

چندسالی است که شاهد نام گذاری اقتصادی برای سال ها از سوی مقام معظم رهبری است. که بی تردید به دلیل شرایط و احوال جاری اقتصاد کشورمان است. از نظر شما که متخصص و صاحب نظر در حوزه اقتصاد هستید، این نام گذاری ها چقدر می تواند اثرگذار باشد؟

نام گذاری سال ها در واقع به رسمی سالانه تبدیل شده که در سالیان اخیر کلید واژه “اقتصاد” مفهوم پرکاربردی در شعار سال داشته و تقریبا پایه ای ثابت برای آن بوده که این نشان از اهمیت و شناخت درد مهم و کلیدی حل بسیاری از مشکلات جامعه داشته است. کوتاه خدمتان عرض می کنم که این نام گذاری ها نشان می‏دهد که درد به خوبی شناخته شده اما تا درمان آن راهی طولانی مانده است.

شاهد دلیل طولانی بودن درمان وجود مباحثی چون رانت، اختلاس، تبعیض و فساد اقتصادی در سیستم اقتصادی ما باشد، نسبت این موارد با «جهش تولید» چیست؟ زیرا به نظر می رسد رفع این مشکلات از الزامات مهم جهش تولید باشد.

ببینید در اصول اقتصاد، جهش در تولید و رشد اقتصادی دارای ملزوماتیست و مولفه های مختلفی در امر تولید و رونق بخشی به تولید موثر هستند که هر کدام در جای خود نیاز به بررسی دارند. به عبارت دیگر حتی اگر رانت، اختلاس، فساد اقتصادی و تبعیض وجود نداشته باشد باز هم تا آن مولفه های اقتصادی نباشد، اقتصاد رشدی نخواهد داشت. اما اگر اقتصادی اسیر رانت، اختلاس و فساد شود حتی وجود آن مولفه های لازمه رشد اقتصادی نیز دیگر کارساز نبوده و اصطلاحا موتور محرکه اقتصاد از کار افتاده و ماشین اقتصاد به پیش نخواهد رفت، زیرا احساس بی عدالتی انگیزه را در عاملان اقتصادی از بین خواهد برد. بنابراین می توانم بگویم عدم وجود رانت، اختلاس و فساد لازمه ایجاد بستر مناسب جهت جهش اقتصادی هر کشوری است.

به طور خاص جهش تولید در شهرستان رفسنجان و انار با چه موانعی روبروست و اینکه سال قبل سال رونق تولید بود ایا رونقی رخ داد که امسال هم بتوان به جهش تولید امیدوار بود؟

خب شعار و نتایج بدست آمده را باید برای هرسال جداگانه مدنظر قرار داد. بهتر است اینجا به همان پاسخ سوال اول برگردم که شعار و نامگذاری سالها تنها چراغی جهت شناخت مسیر و نقشه راه است و اینکه چه مقدار به آن هدف دست یابیم یا چه میزان از اهداف محقق شوند به عمل و اجرا بستگی دارد. در شهرستان رفسنجان و انار هم در سالیان اخیر و چند دهه گذشته کارهای زیادی صورت گرفته اما با نقطه مطلوب فاصله فراوانی وجود دارد. اتکای بیش از اندازه به مواهب طبیعی و خدادادی و اقتصاد سنتی و دلبسته بودن به آن، هر چند در کوتاه مدت مزایایی برای منطقه داشته است اما در بلندمدت شاید بزرگترین مانع در مسیر شکوفایی اقتصادی شهرستان باشد.

اگر بخواهیم الگویی برای جهش تولید در رفسنجان و انار داشته باشیم از نظر شما ان الگو کدام است؟

صحبت در این باره بسیار مفصل است و البته از جنبه های بسیار مختلفی می توان این مسئله را مورد کنکاش و تحلیل قرار داد اما ذکر یک نکته شاید بسیار حائز اهمیت باشد. نقشه توسعه و جهش تولید شهرستان هیچ انتخابی جز حرکت از یک اقتصاد منبع محور به سمت اقتصاد خلاق محور ندارد. از یک اقتصاد یک یا دو محصولیِ مبتنی بر منابع زیرزمینی یا طبیعی با کارکرد سنتی باید به سمت یک اقتصاد با ایجاد خلاقیت حرکت نمود و در بلندمدت راهی جز این وجود ندارد در غیر این صورت شهرستان رفسنجان همین موقعیت کنونی خود در منطقه را نیز کم کم از دست داده و از قافله رشد و پیشرفت اقتصادی جا خواهد ماند. یادمان باشد قطار توسعه در هر ایستگاه فقط اندکی تامل خواهد نمود و اگر فرصت از کف رود شاید تا سالیان قابل جبران نباشد.

مولفه های  اقتصاد خلاق و حرکت به سمت آن در نظر شما چیست؟

هسته اصلی اقتصاد خلاق توجه به اقتصاد دانش بنیان و ایجاد ارزش افزوده از ایده است. در اقتصاد خلاق، ایده ارزش خلق می کند نه منبع. اقتصاد دانش بنیان زیربنای اقتصاد خلاق را شکل می دهد و ایجاد و افزایش کارآفرینی روبنای این ساختمان اقتصاد خلاق را می سازد. توجه به کارآفرینی و تشویق کارآفرینان باید سرلوحه مسئولان استانی و شهرستانی باشد. شاید در کوچه و خیابان شهر درباره بحث کشاورزی و محصول پسته فراوان در محاوره روزمره همشهریان شنیده باشید اما برای حرکت در مسیر توسعه ای که پیشتر گفتم باید مفاهیم کلیدی اقتصاد خلاق، دانش بنیان، کارآفرینی و خلق ایده، واژگان روزمره صحبت مردم کوچه و خیابان باشد. البته منظور بنده دقیقا همین کلمات نیست، دغدغه هایی که باعث حرکت در این مسیر شوند. آنگاه می توان به آینده شهرمان بیش از پیش امید داشت.

با توجه به اینکه جنابعالی از بطن دانشگاه هستید نقش این نهاد آموزشی و پژوهشی را در این رابطه و ارتباط صنعت و دانشگاه در شهرستان های رفسنجان و انار را چگونه ارزیابی می نمایید؟

بی شک خلق و پرورش ایده نیاز به آگاهی، دانش و کسب مهارت دارد. خوشبختانه شهرستان رفسنجان و انار با مراکز دانشگاهی متعدد از این حیث غنی بوده و کاملا نیازها و زیرساخت های لازم در این راستا برای ایجاد اقتصاد خلاق و دانش بنیان وجود دارد. شاهد آن نیز اساتید متعدد در شاخه های مختلف علمی و تربیت نیروهای متخصص در سالیان گذشته بوده که بسیاری در گوشه و کنار کشور عزیزمان و استان و شهرستان در حال فعالیت هستند. به عنوان یک مثال، تنها در مرکز رشد دانشگاه حضرت ولیعصر (عج) رفسنجان بیش از ۵۰ شرکت دانش بنیان، فن آور، مراکز خلق و رشد ایده و مراکز کارآفرین شکل گرفته یا در حال فعالیت هستند که در سالیان اخیر توانسته اند به چرخه تولید، خلق ارزش و درآمدزایی برسند. لذا ارتباط مراکز دانشگاهی و صنعت برای رفع مشکلات صنعت به صورت علمی لازمه جهش اقتصادی ست که این بستر در شهرستان رفسنجان وجود دارد و برای بهره‏مندی از آن، تنها به برنامه‏ریزی مناسب‏تری نیاز است.

 به عنوان سوال آخر شما نقش مردم و سمن‏ها را در جهش تولید به چه میزان می دانید؟

حرکت و جهش تولید بدون توجه به اقتصاد مردمی به سرانجامی مطلوب نخواهد رسید. اگر پرسش و پاسخ های قبل را مجددا مرور کنید همه راه حل‏ها سرانجام به مردم ختم می شود. سالها اقتصاد دولت محور و برنامه ریزی متمرکز کارایی چندانی از خود نشان نداده و دولت تولیدکننده و تصمیم ساز باید جای خود را به دولت هدایت کننده و بستر ساز دهد. پر واضح است که با وجود نقش پررنگ سازمان‏های دولتی، خلاقیتی شکل نمی‏گیرد و سرعت خلق ایده در اقتصاد مردم محور به شدت بیشتر است و سازمان‏های مردم نهاد (سمن‏ها) بازوان اقتصاد مردمی هستند و معمولا هر کدام در مسیرحل گلوگاهی اقتصادی‏‏ شکل می‏گیرند یعنی مسئله‏ای که آنقدر بزرگ می‏شود که به مشکلی فراگیر تبدیل می‏شود و سمن‏ها معمولا بهترین راه‏حل برای رفع اینگونه موانع هستند البته اگر از مسیر اصلی خود خارج نشوند.

سخن آخر…

با سپاس از شما و آرزوی سلامتی و تندرستی برای همه همشهریان عزیز و پیشرفت و جهش اقتصادی شهر رفسنجان و دستیابی به زندگی توام با رفاه و آرامش برای همه انشاالله.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.